Gisteren verdwenen de worteltjes nog zonder problemen en vandaag worden ze bekeken alsof je iets héél vreemds op tafel hebt gezet. De broccoli wordt resoluut aan de kant geschoven en nog voordat je kindje een hapje heeft geproefd klinkt het overtuigd: “Lust ik niet!” 😉
Herkenbaar? Veel ouders merken dat hun kindje na een periode waarin bijna alles werd geproefd ineens een stuk kieskeuriger wordt. Nieuwe gerechten worden geweigerd en soms lijken zelfs oude favorieten van de ene op de andere dag niet meer in de smaak te vallen.
Dat kan behoorlijk frustrerend zijn, maar gelukkig betekent het niet meteen dat je kindje een moeilijke eter wordt. Deze zogenaamde ‘lust ik niet’-fase past bij veel kinderen bij de normale ontwikkeling.
Maar waarom wordt een peuter eigenlijk ineens kieskeurig? En wat kun je als ouder doen om nieuwe smaken te blijven aanbieden zonder dat iedere maaltijd in een strijd verandert?
Van nieuwsgierige baby naar kritische peuter
Wanneer baby's beginnen met vaste voeding is bijna alles nieuw. Een stukje avocado, een aardbei, broccoli of voor het eerst een hapje pasta: smaken, geuren en structuren moeten allemaal nog ontdekt worden. Veel baby's zijn in deze periode dan ook behoorlijk nieuwsgierig naar wat er op hun bordje verschijnt.
Tijdens de peuterjaren kan daar verandering in komen. Kinderen kunnen terughoudender worden tegenover voedingsmiddelen die ze niet kennen of niet goed herkennen. Dit wordt ook wel voedselneofobie genoemd: terughoudendheid tegenover nieuw of onbekend voedsel.
Dat klinkt misschien zorgwekkend, maar een zekere mate van voedselneofobie komt veel voor bij jonge kinderen. Het ene kindje heeft er bovendien veel sterker last van dan het andere.
Waarom wordt een peuter ineens kieskeuriger?
De peuterfase staat sowieso in het teken van zelfstandiger worden. Je merkt het waarschijnlijk niet alleen tijdens het eten: zelf de schoenen aantrekken, zelf bepalen welk speelgoed meegaat en natuurlijk het beroemde “Zelf doen!” horen er allemaal bij.
Ook aan tafel ontdekt je kindje steeds meer dat het een eigen mening heeft. Jij kunt bepalen wat er wordt aangeboden, maar uiteindelijk bepaalt je peuter zelf wat er wel en niet in de mond verdwijnt. Een duidelijke “nee” tegen een hapje kan dus óók een manier zijn om die nieuw ontdekte zelfstandigheid uit te oefenen.
Daarnaast verandert de groei. Een baby groeit in het eerste levensjaar razendsnel, terwijl die groei daarna minder hard gaat. Daardoor kan ook de eetlust veranderen. Dat een peuter op sommige momenten minder lijkt te eten dan je gewend was, hoeft daarom niet meteen iets vreemds te betekenen.
‘Lust ik niet’ betekent niet ‘lust ik nooit’
Het kan behoorlijk definitief klinken wanneer een peuter iets weigert. Toch zegt één afgewezen stukje courgette maar weinig over wat je kindje er over een paar weken van vindt.
Kinderen kunnen meerdere kennismakingen nodig hebben voordat een voedingsmiddel vertrouwd raakt. Bovendien begint kennismaken niet pas bij het doorslikken van een hapje. Naar eten kijken, het aanraken, eraan ruiken, eraan likken en uiteindelijk een klein stukje proeven zijn allemaal onderdeel van het leerproces.
Een stukje paprika kan vandaag dus onaangeroerd blijven liggen, volgende week uitgebreid worden onderzocht en een paar eetmomenten later ineens wél worden geproefd.
Vandaag ‘nee’ betekent zeker niet automatisch ‘nooit’.
Maak van proeven geen strijd
Als ouder wil je natuurlijk graag dat je kindje gevarieerd eet. Daardoor ligt een zin als “Kom op, nog één hapje” soms wel héél gemakkelijk op het puntje van je tong. 😉
Toch kan veel druk rondom eten averechts werken. Wanneer proeven steeds iets wordt wat moet, kan de spanning rondom een onbekend voedingsmiddel juist toenemen. Een ontspannen eetmoment waarin je kindje zelf mag ontdekken is daarom vaak waardevoller dan koste wat kost dat ene hapje naar binnen krijgen.
Je kunt iets nieuws bijvoorbeeld naast een voedingsmiddel aanbieden waarvan je weet dat je kindje het al kent. Zo ligt er iets vertrouwds op het bordje en krijgt het nieuwe hapje rustig de kans om ontdekt te worden.
Kleine porties maken ontdekken overzichtelijk
Stel je voor dat iemand een enorme hoeveelheid onbekend eten voor je neerzet en vervolgens aandachtig gaat zitten kijken of je ervan proeft. Niet bepaald ontspannen. Voor een peuter kan een groot bord vol onbekende voedingsmiddelen ook behoorlijk overweldigend zijn.
Begin daarom gerust klein. Een klein stukje broccoli naast vertrouwde pasta of een paar stukjes paprika naast iets wat je kindje graag eet, is voldoende om opnieuw kennis te maken. Wil je kindje meer? Dan kun je natuurlijk altijd bijgeven.
Ook een overzichtelijk bord kan prettig zijn. Sommige kinderen vinden het fijn wanneer verschillende smaken en structuren niet direct door elkaar liggen. Een bordje met verdeelvakken kan daarbij helpen: pasta in het ene vakje, fruit in het andere en een klein stukje van die mysterieuze broccoli krijgt zijn eigen plekje.
Samen eten doet eten
Kinderen leren ontzettend veel door naar anderen te kijken en dat geldt ook aan tafel. Wanneer je kindje regelmatig ziet dat jij dezelfde groenten, aardappeltjes of pasta eet, wordt dat eten steeds vertrouwder.
Je hoeft daarbij niet overdreven enthousiast te verkondigen hoe fantastisch die sperzieboon smaakt. Gewoon samen eten en verschillende voedingsmiddelen als normaal onderdeel van de maaltijd aanbieden is al waardevol. En natuurlijk blijft er dat bijzondere peuterfenomeen waarbij precies hetzelfde stukje eten op het bord van papa of mama ineens véél interessanter is. 😉
Samen aan tafel gaan draait bovendien om meer dan voeding alleen. Het is ook een sociaal moment waarin kinderen kijken, nadoen, praten en stap voor stap leren hoe een maaltijd verloopt.
Kijk verder dan één bordje
De ene dag eet je kindje alsof er in geen uren eten meer komt en de volgende dag zijn drie happen blijkbaar meer dan voldoende. De eetlust van jonge kinderen kan behoorlijk wisselen. Hoe actief een kindje is geweest, groei, vermoeidheid en hoeveel er eerder op de dag is gegeten kunnen allemaal invloed hebben.
Probeer daarom niet iedere afzonderlijke maaltijd als meetmoment te zien. Kijk liever naar het eetpatroon over een langere periode en blijf verschillende voedingsmiddelen aanbieden. Maak je je zorgen omdat je kindje langdurig zeer beperkt eet, onvoldoende lijkt te groeien of bepaalde voedingsgroepen structureel vermijdt, bespreek dit dan met het consultatiebureau, de jeugdgezondheidszorg of huisarts.
Geef smaakontwikkeling vooral tijd
Misschien is dat uiteindelijk wel de belangrijkste boodschap van deze blog. Smaakontwikkeling gebeurt niet tijdens één maaltijd en een kind hoeft ook niet ieder voedingsmiddel lekker te vinden.
Door verschillende smaken regelmatig terug te laten komen, samen te eten en je kindje zonder druk te laten ontdekken, ontstaat er steeds opnieuw een kans om iets te proberen. Soms wordt die kans enthousiast gegrepen en soms belandt de broccoli onaangeroerd aan de andere kant van het bord.
En dat is oké.
De peuter die vandaag roept “Lust ik niet!” kan je volgende maand zomaar verrassen met: “Mag ik nog een stukje?” 💚
Nieuwe smaken ontdekken met Sproudsy
Bij Sproudsy geloven we dat leren eten niet alleen draait om hoeveel hapjes er uiteindelijk verdwijnen. Kijken, voelen, ruiken, proeven, knoeien en opnieuw proberen horen allemaal bij het avontuur.
Daarom maken we baby- en kinderservies waarmee kleine smulpapen zelf op ontdekking kunnen. Onze bordjes met verdeelvakken geven verschillende hapjes een eigen plekje, terwijl babybestek, kommetjes en bekertjes kinderen de mogelijkheid geven om steeds meer zelf te proberen. Met vrolijke eetwerelden zoals Clouds, Dino, Space, Teddy Bear en Serene maken we van dat ontdekken bovendien iets leuks.
Want die broccoli hoeft vandaag echt nog niet de grote favoriet te worden.
Misschien bij poging nummer tien. 🥦😉
Ook leuk om te lezen
Wordt het eten bij jullie thuis niet alleen geweigerd, maar vliegt het af en toe ook letterlijk door de lucht? Ook dát kan onderdeel zijn van leren eten.
In onze vorige blog leggen we uit waarom baby's eten op de grond gooien, wat er achter dit gedrag kan zitten en hoe je er tijdens de maaltijd ontspannen mee om kunt gaan.
Lees ook: Waarom gooit mijn baby eten op de grond? Dit zit er achter
